Je plakt een lastige klantmail in ChatGPT en vraagt om een vriendelijk antwoord. Binnen tien seconden staat het er. Maar in die mail stonden een naam, een adres en een ordernummer, en die staan nu ook bij de maker van de tool. AI veilig gebruiken begint bij die ene vraag: wat plak je erin, en wat niet?
In dit artikel lees je welke gegevens je beter niet in een AI-tool zet, hoe je een tekst eerst opschoont, welke instellingen je even nakijkt en wat de AI Act van je werkgever vraagt. Je hoeft er geen techneut voor te zijn.
Waarom het ertoe doet wat je in AI plakt
Alles wat je in een chatbot typt of plakt, gaat naar de servers van het bedrijf achter de tool. Bij veel gratis versies mag dat bedrijf je gesprekken gebruiken om het model verder te trainen, tenzij je dat zelf uitzet. Je weet daarna niet meer precies waar je tekst blijft.
Voor je eigen boodschappenlijst maakt dat weinig uit. Voor een klantdossier, een sollicitatiebrief van een ander of de cijfers van je werkgever wel. Gaat het om persoonsgegevens, dan geldt de AVG, ook als je het "alleen even" in een chatbot zet.
Deze gegevens zet je niet in een AI-tool
Zou je het niet in een mail aan een onbekende zetten, zet het dan ook niet in een chatbot. Het gaat dan om:
- Persoonsgegevens: namen, adressen, telefoonnummers, geboortedata, BSN.
- Gevoelige gegevens: gezondheid, geloof, strafrechtelijke zaken, salarisgegevens.
- Vertrouwelijke bedrijfsinformatie: contracten, offertes, cijfers die nog niet openbaar zijn.
- Inloggegevens: wachtwoorden, codes, API-sleutels.
Werkt je organisatie met een zakelijke AI-omgeving, bijvoorbeeld Copilot binnen Microsoft 365, dan gelden vaak andere afspraken over je gegevens. Vraag bij twijfel na wat er is afgesproken, en ga er niet vanuit dat het veilig is omdat het op je werklaptop staat.
Zo schoon je een tekst op voordat je hem plakt
Je kunt AI vaak prima gebruiken, zolang je eerst de herkenbare stukjes eruit haalt. Meestal kost dat je een minuut.
- Vervang namen door een rol: "de klant", "collega A", "de leverancier".
- Haal nummers weg: ordernummers, telefoonnummers, bedragen die herleidbaar zijn.
- Maak plaatsen en data algemeen: "vorige week" in plaats van een datum.
- Lees het nog één keer na: zou iemand die de zaak kent, weten om wie het gaat?
Je kunt AI ook vragen om met plekhouders te werken. Zet bijvoorbeeld bovenaan je vraag:
Ik gebruik plekhouders zoals [KLANT] en [BEDRAG]. Laat ze staan in je antwoord, dan vul ik ze zelf in.
Zo krijg je een bruikbare tekst terug, zonder dat de echte gegevens de tool in gaan.
Deze instellingen kijk je even na
Open de instellingen van de AI-tool die je gebruikt en zoek naar een kopje als gegevensbeheer of privacy. Kijk daar naar twee dingen:
- Trainen op jouw gesprekken. Staat dat aan, zet het dan uit als je de tool voor je werk gebruikt.
- Geschiedenis bewaren. Je kunt vaak kiezen hoe lang je gesprekken bewaard blijven, of ze handmatig wissen.
Gebruik je de tool via je werkgever, dan regelt de beheerder dit meestal centraal. Vraag het na als je het niet zeker weet.
Maak afspraken met je team
Veel fouten met AI ontstaan omdat niemand weet wat er mag. De een plakt klantmails in een gratis tool, de ander durft AI helemaal niet te gebruiken. Een paar afspraken op papier helpen al:
- Welke AI-tools gebruiken we voor ons werk, en met welk account?
- Welke gegevens gaan er nooit in, ook niet opgeschoond?
- Wie controleert wat AI schrijft voordat het naar een klant gaat?
- Bij wie meld je het als er iets misgaat?
Houd het kort, zodat iedereen het onthoudt. Zet het ergens waar je team het terugvindt, en kijk er elk halfjaar opnieuw naar: de tools veranderen snel.
Wat de AI Act van je werkgever vraagt
Sinds 2 februari 2025 verplicht artikel 4 van de AI Act organisaties om te zorgen voor voldoende AI-kennis bij medewerkers die met AI werken. De Autoriteit Persoonsgegevens handhaaft vanaf 2 augustus 2026. Veilig omgaan met gegevens hoort daarbij.
Wil je weten wat de wet precies inhoudt, lees dan wat de AI Act is en hoe de handhaving werkt. Voor een snelle indruk van wat de AI Act voor jouw situatie betekent, doe je de AI Act check: zeven vragen, twee minuten, geen account nodig. En lees je liever eerst wat een training in AI-geletterdheid inhoudt, kijk dan bij AI-geletterdheid: wat is het en wanneer is het nodig.
Veelgestelde vragen over AI veilig gebruiken
Mag ik klantgegevens in ChatGPT zetten?
Liever niet. Klantgegevens zijn bijna altijd persoonsgegevens, en die vallen onder de AVG. Haal namen, nummers en andere herkenbare details eruit, of gebruik de zakelijke AI-omgeving die je werkgever daarvoor heeft ingericht.
Is de betaalde versie van een AI-tool veiliger?
Niet vanzelf. Bij zakelijke abonnementen gelden vaak strengere afspraken, bijvoorbeeld dat je gesprekken niet gebruikt worden om het model te trainen. Lees wat er voor jouw abonnement geldt en kijk de instellingen na.
Hoe weet ik of een AI-tool mijn gesprekken bewaart?
Dat staat in de instellingen, meestal onder gegevensbeheer of privacy, en in de privacyverklaring van de tool. Daar zie je ook hoe je de geschiedenis wist.
Wat doe ik als ik per ongeluk persoonsgegevens heb geplakt?
Verwijder het gesprek en meld het bij de privacy- of securityverantwoordelijke van je organisatie. Die beoordeelt of het een datalek is dat gemeld moet worden.
Moet ik als werknemer zelf iets met de AI Act?
De plicht ligt bij de organisatie: die zorgt voor voldoende AI-kennis bij medewerkers die met AI werken. Voor jou betekent het vooral dat je weet wat je doet, ook als het om gegevens gaat.
Veilig en slim leren werken met AI
Veilig werken met AI wordt vanzelf een gewoonte als je het vaak doet. In AI Fundament leer je in 8 modules een vaste werkwijze die in elke AI-tool werkt, met praktijkopdrachten waarop je direct feedback krijgt in het Nederlands. Je oefent met een fictief bedrijf, dus je hoeft nooit echte gegevens te gebruiken.
Max is medeoprichter van AIcursus.nl en maakte AI Fundament samen met Wijnand Wieling. Hij werkt dagelijks met AI en volgt de ontwikkelingen al sinds de eerste versie van ChatGPT. Hij test nieuwe tools, probeert toepassingen uit en ontdekt wat wel en niet werkt in de praktijk. Wat hij leert, verwerkt hij in de cursus en in de artikelen in de kennisbank.
Meer over ons
