Met een AI-geletterdheid training leren medewerkers hoe ze AI verantwoord, veilig en effectief inzetten in hun dagelijkse werk. Gebruikt je organisatie AI-tools, dan is werk maken van AI-geletterdheid sinds februari 2025 ook een plicht uit de Europese AI Act. Sinds een aanpassing van de wet in juli 2026 moeten organisaties maatregelen nemen die de AI-geletterdheid van hun medewerkers ondersteunen, en een AI-geletterdheid training is daarvoor de meest praktische stap.
Toch is er veel verwarring over wat AI-geletterdheid precies inhoudt. Moet je een cursus volgen over de tool die jullie gebruiken, of is het breder? Hoeveel training is genoeg, en hoe laat je zien wat je hebt gedaan? In dit artikel lees je wat een AI-geletterdheid training is, wanneer je hem nodig hebt, wat erin hoort, hoe je een goede kiest en hoe je vastlegt wat je doet.
- Een AI-geletterdheid training leert medewerkers AI begrijpen, goed gebruiken, kritisch beoordelen en de risico's herkennen.
- De AI Act vraagt organisaties die AI gebruiken om maatregelen te nemen voor AI-geletterdheid; een training is de meest praktische invulling, maar geen wettelijk verplicht certificaat.
- Kies een training die niet aan één tool vastzit, met praktijkopdrachten en feedback, en leg vast wie wat heeft gevolgd.
Wat is AI-geletterdheid?
AI-geletterdheid is het vermogen om AI-systemen te begrijpen, kritisch te beoordelen en verantwoord toe te passen in je werk. Het gaat niet om technische kennis van algoritmes of programmeercode, en ook niet om de knoppen van één specifieke tool. Het gaat om praktisch inzicht: weten wat een AI-tool wel en niet goed kan, en hoe je het resultaat beoordeelt voordat je het gebruikt.
Neem iemand die een AI-tool gebruikt om een mail te schrijven. AI-geletterdheid betekent dat die persoon weet dat de tool feiten kan verzinnen, dat vertrouwelijke informatie niet zomaar in een AI-tool hoort, en dat de tekst altijd moet worden nagelezen voordat hij de deur uitgaat.
De term komt uit de AI Act. Artikel 4 van die wet gaat over de AI-geletterdheid van mensen die met AI werken, rekening houdend met hun technische kennis, ervaring, opleiding en de context waarin AI wordt gebruikt. Meer over het begrip en wat het voor organisaties betekent, lees je op onze pagina over AI-geletterdheid.
Wanneer ben je AI-geletterd?
Er is geen officieel examen dat bepaalt of je AI-geletterd bent. Wel geven een paar concrete vaardigheden een goed beeld.
- Je weet wat AI kan en niet kan. Je begrijpt dat een taalmodel taal voorspelt en daardoor soms feiten verzint, en dat het niet weet wat waar is.
- Je beoordeelt antwoorden kritisch. Je neemt een AI-antwoord niet blind over, maar controleert het op juistheid, volledigheid en toon.
- Je kent de risico's van je eigen gebruik. Je weet welke informatie je wel en niet in een AI-tool zet, en waarom.
- Je zet AI effectief in. Je geeft opdrachten die bruikbare resultaten opleveren, en weet wanneer AI helpt en wanneer niet.
Herken je jezelf niet in alle vier? Dan ben je niet de enige. De meeste mensen hebben het werken met AI zichzelf aangeleerd, zonder dat iemand ze heeft uitgelegd hoe het werkt en waar de valkuilen zitten. Een training vult die gaten.
Waarom is AI-geletterdheid training nodig?
Wat de AI Act vraagt
Sinds 2 februari 2025 geldt artikel 4 van de AI Act voor elke organisatie die AI-systemen aanbiedt of gebruikt, ongeacht de grootte. Gebruiken medewerkers op het werk een AI-tool, dan geldt de plicht ook voor jouw organisatie.
In juli 2026 is de tekst aangepast met Verordening (EU) 2026/1744. Organisaties moeten nu maatregelen nemen die de ontwikkeling van AI-geletterdheid ondersteunen, passend bij de mensen en de manier waarop AI wordt gebruikt. Een bepaald niveau per persoon hoeft niet te worden gegarandeerd. De wet schrijft niet voor hoeveel uur training er nodig is of welk certificaat iemand moet halen.
Voor de meeste organisaties is een training de meest praktische maatregel, aangevuld met afspraken en uitleg. Een los memo over verantwoord AI-gebruik is meestal niet genoeg als medewerkers niet begrijpen waarom bepaalde risico's er zijn. Meer over de wet zelf lees je in onze uitleg wat is de AI Act.
Wat het oplevert
AI-geletterdheid is niet alleen een plicht. Medewerkers die weten hoe ze AI goed gebruiken, halen er meer uit: betere teksten, scherpere samenvattingen, minder fouten. Ze durven AI in te zetten waar het helpt, en laten het liggen waar het niet past. Zo leveren de AI-tools die je organisatie al betaalt, ook echt iets op.
Wat leer je in een goede AI-geletterdheid training?
Een goede training gaat verder dan uitleggen wat AI is. Deze onderdelen horen erin.
Hoe AI werkt, op hoofdlijnen
Genoeg om te begrijpen waarom een AI-tool soms feiten verzint of vooroordelen herhaalt, zonder technische diepgang.
Goede opdrachten geven
Hoe je een AI-tool met een duidelijke opdracht, een prompt, aanstuurt zodat je bruikbare antwoorden krijgt. Dit is de vaardigheid die het meest direct verschil maakt in het dagelijkse werk. Meer daarover lees je op onze pagina over prompten.
Risico's herkennen
Verzonnen informatie, vooroordelen, datalekken en misleidende beelden: een goede training laat zien hoe je ze herkent en voorkomt.
Toepassen in je eigen werk
Een marketeer gebruikt AI anders dan een HR-medewerker of een financieel controller. Een goede training laat zien hoe je de algemene vaardigheden toepast op herkenbare situaties.
Veilig omgaan met gegevens
Wat mag wel en niet in een AI-tool, wat is het verschil tussen gratis en zakelijke versies, en wat zeggen de afspraken van je organisatie?
Wat een goede training niet doet: je vastzetten op één tool. AI-tools veranderen snel. Wat je leert over goede opdrachten, risico's en beoordelen, moet blijven werken, ook als je organisatie overstapt naar een andere tool.
Voor wie is een AI-geletterdheid training?
Voor iedereen die in zijn werk met AI te maken heeft. In de praktijk vallen drie groepen op.
Medewerkers die dagelijks met AI-tools werken, voor teksten, klantcontact, analyses of content. Zij hebben het meest direct belang bij goede AI-geletterdheid.
Leidinggevenden. Zij moeten kunnen beoordelen wanneer AI-gebruik in hun team verantwoord is, en waar extra voorzichtigheid nodig is.
HR, compliance en IT. Zij organiseren vaak de training en de afspraken, en gebruiken zelf ook steeds vaker AI.
Je hebt geen technische achtergrond nodig. De beste trainingen zijn juist gemaakt voor mensen zonder IT-achtergrond, met voorbeelden uit herkenbare werksituaties.
Hoe kies je de juiste AI-geletterdheid training?
| Waar je op let | Waarom |
|---|---|
| Niet gebonden aan één tool | Vaardigheden blijven bruikbaar als je organisatie van tool wisselt |
| Praktijkopdrachten met feedback | Zelf doen en feedback krijgen werkt beter dan alleen kijken |
| Herkenbare werksituaties | Deelnemers zien meteen hoe het in hun eigen werk past |
| Aandacht voor risico's en gegevens | Precies wat AI-geletterdheid vraagt |
| Bewijs van deelname | Handig om vast te leggen wie welke training heeft gevolgd |
| Flexibel te volgen | Online en in eigen tempo past beter in volle agenda's |
Laat een paar medewerkers uit verschillende afdelingen een training eerst uitproberen voordat je hem voor iedereen inzet. Zij weten het best of de voorbeelden aansluiten bij jullie werk.
Hoe leg je vast wat je doet?
De AI Act vraagt maatregelen, en het is verstandig om te kunnen laten zien welke je hebt genomen. Houd bij:
- welke AI-tools in je organisatie worden gebruikt en door wie;
- welke training medewerkers hebben gevolgd, en wanneer;
- welke afspraken er gelden, zoals een AI-beleid;
- hoe je dat bijhoudt als er nieuwe medewerkers of tools bij komen.
Er is geen vast formulier voor. Een overzicht in een spreadsheet, aangevuld met de certificaten van deelname en je AI-beleid, is voor de meeste organisaties een goede basis. Hoe je zo'n beleid opstelt, lees je in ons artikel over AI-beleid opstellen. Wat de AI Act precies verplicht, lees je in ons artikel over AI-geletterdheid verplicht.
Hoe AI Fundament bijdraagt aan AI-geletterdheid
AI Fundament is gemaakt volgens de uitgangspunten hierboven. De online cursus bestaat uit acht modules, met ongeveer zeven uur lesmateriaal, en leert mensen zonder technische achtergrond hoe ze AI toepassen in hun eigen werk. Je leert vaardigheden die in elke AI-tool werken, niet de knoppen van één product.
Elke module begint met uitleg, daarna zie je een demonstratie en ga je zelf aan de slag met een praktijkopdracht, bij SloepSelect, een fictief bedrijf dat elektrische sloepen verhuurt. Op elke opdracht krijg je direct persoonlijke feedback. Na afronding ontvang je een certificaat van deelname met een unieke code, handig om vast te leggen wie welke training heeft gevolgd.
AI Fundament biedt een praktische basis voor AI-vaardigheden. Je organisatie blijft zelf verantwoordelijk voor de afspraken, het beleid en de vastlegging die in jullie situatie nodig zijn.
Veelgestelde vragen over AI-geletterdheid training
Wat is een AI-geletterdheid training?
Een AI-geletterdheid training leert medewerkers hoe AI werkt, hoe ze er goed mee werken, hoe ze antwoorden beoordelen en welke risico's erbij horen, zodat ze AI verantwoord inzetten in hun werk.
Is een AI-geletterdheid training verplicht?
De AI Act vraagt organisaties die AI gebruiken om maatregelen te nemen voor de AI-geletterdheid van hun medewerkers. Een training is daarvoor de meest praktische invulling, maar de wet schrijft geen specifieke training of certificaat voor.
Wat kost een AI-geletterdheid training?
Dat verschilt per aanbieder en vorm. Een online cursus zoals AI Fundament kost € 39,95 per persoon, eenmalig en inclusief btw. Voor groepen kun je contact opnemen voor de mogelijkheden.
Hoe lang duurt een AI-geletterdheid training?
Dat hangt af van de training. AI Fundament heeft ongeveer zeven uur lesmateriaal; met de opdrachten erbij ben je ongeveer acht tot negen uur bezig, in je eigen tempo.
Is een certificaat verplicht?
Nee. Een certificaat van deelname is wel handig om vast te leggen wie welke training heeft gevolgd, als onderdeel van de maatregelen die je neemt.
Werkt een AI-geletterdheid training ook voor andere tools dan ChatGPT?
Een goede training wel. De vaardigheden, zoals prompten, risico's herkennen en antwoorden beoordelen, werken in elke AI-tool.
Is de training geschikt voor mensen zonder technische achtergrond?
Ja. Goede trainingen zijn juist gemaakt voor mensen zonder technische achtergrond, met voorbeelden uit herkenbare werksituaties.
Wat is het verschil met een cursus over één tool?
Een cursus over één tool, bijvoorbeeld alleen Copilot, leert je die tool bedienen. Een AI-geletterdheid training leert vaardigheden die in elke tool werken, plus de risico's en afspraken die erbij horen.
Je team AI-geletterd maken
AI-geletterdheid levert je organisatie twee dingen op: je neemt de maatregelen die de AI Act vraagt, en je medewerkers halen meer uit de AI-tools die jullie al gebruiken. Met AI Fundament geef je je team praktische vaardigheden die in elke AI-tool werken.
AI Fundament kost € 39,95 per persoon, eenmalig en inclusief btw, met levenslange toegang. Wil je eerst zelf kijken of het past? Vraag een gratis proefaccount aan en bekijk een demonstratiemodule. Wil je meerdere medewerkers laten deelnemen, kijk dan bij AI-training voor werkgevers.
Max is medeoprichter van AIcursus.nl en maakte AI Fundament samen met Wijnand Wieling. Hij werkt dagelijks met AI en volgt de ontwikkelingen al sinds de eerste versie van ChatGPT. Hij test nieuwe tools, probeert toepassingen uit en ontdekt wat wel en niet werkt in de praktijk. Wat hij leert, verwerkt hij in de cursus en in de artikelen in de kennisbank.
Meer over ons
