Je wilt iets uitzoeken met AI: een leverancier vergelijken, een rapport van tachtig pagina's doorgronden of je voorbereiden op een overleg. Twee tools komen dan vaak langs: Perplexity en NotebookLM. Allebei hebben ze een gratis versie, en allebei proberen ze je over te halen tot een betaald plan. Is een Perplexity abonnement zijn geld waard, en wat krijg je extra als je voor NotebookLM gaat betalen? In deze blog zie je wat elke tool doet, wat de plannen kosten (prijzen per november 2026) en wanneer de gratis versie gewoon genoeg is.
- Perplexity zoekt op internet en geeft een antwoord met bronnen; NotebookLM werkt alleen met de documenten die jij erin zet.
- Voor af en toe iets opzoeken of een paar documenten samenvatten is de gratis versie van beide tools genoeg.
- Betalen loont pas als je ze dagelijks voor je werk gebruikt, of als je wilt dat je gegevens niet voor training worden gebruikt.
Wat Perplexity en NotebookLM doen
Beide tools helpen je bij onderzoek, maar ze vertrekken vanaf een andere plek.
Perplexity is een AI-zoekmachine. Je stelt een vraag, Perplexity zoekt op internet en schrijft een antwoord met de bronnen erbij. Op de prijspagina van Perplexity staat dat elk antwoord bronvermeldingen heeft, ook in de gratis versie. Dat maakt het handig als je wilt weten waar een bewering vandaan komt: je klikt door en leest het origineel.
NotebookLM is een onderzoeksassistent van Google die alleen met jouw eigen bronnen werkt. Je maakt een notitieboek, zet er documenten in (pdf's, websites, YouTube-video's, audiobestanden, Google Docs en Google Slides) en stelt daar vragen over. De antwoorden verwijzen naar de plek in je bronnen waar het staat. Volgens de uitleg van Google kun je je bronnen ook omzetten in een audio-overzicht, een mindmap, een studiegids of een briefing.
NotebookLM heet nu Gemini Notebook
Zoek je NotebookLM en kom je uit bij Gemini Notebook, dan zit je goed. Google maakte op 16 juli 2026 bekend dat NotebookLM voortaan Gemini Notebook heet. Het blijft een losse tool, maar je kunt je notitieboeken nu ook openen in de Gemini-app. In de rest van deze blog gebruiken we beide namen door elkaar, omdat de meeste mensen nog op NotebookLM zoeken.
Het verschil in één voorbeeld
Stel, Ingrid werkt bij een gemeente en moet een advies schrijven over deelscooters. In Perplexity vraagt ze welke Nederlandse gemeenten regels hebben voor deelscooters, en ze krijgt een overzicht met links naar nieuwsberichten en gemeentelijke pagina's. In NotebookLM zet ze de raadsbrief, het evaluatierapport en de klachtenrapportage, en vraagt ze welke problemen in alle drie de stukken terugkomen.
Perplexity helpt je dus vinden wat er buiten je eigen map bestaat. NotebookLM helpt je begrijpen wat er al in je map zit. Wil je meer tools per taak naast elkaar zien, kijk dan in ons overzicht van de beste AI-tools van 2026. Wil je zulke tools niet alleen voor jezelf, maar voor je hele team kiezen, lees dan eerst hoe je AI implementeert in je organisatie: welke tools je toestaat, hoort bij die afspraken.
Wat kost Perplexity?
Perplexity heeft een gratis versie en meerdere betaalde plannen. De prijzen staan op de site in dollars; wat je in euro's betaalt, zie je bij het afrekenen. Dit zijn de bedragen per november 2026, van de prijspagina en de hulppagina over de plannen van Perplexity.
| Plan | Prijs | Voor wie |
|---|---|---|
| Free | $ 0 | Af en toe een vraag, eenvoudige zoekopdrachten |
| Pro | $ 17 per maand bij een jaarabonnement | Wie Perplexity elke week voor zijn werk gebruikt |
| Max | $ 167 per maand bij een jaarabonnement | Zware gebruikers die de hoogste limieten willen |
| Enterprise Pro | vanaf $ 40 per maand of $ 400 per jaar, per gebruiker | Organisaties |
| Education Pro | $ 10 per maand | Geverifieerde studenten en docenten |
Kies je bij Pro of Max voor maandelijks betalen, dan ligt de prijs per maand hoger dan bij een jaarabonnement. Kijk daarvoor op de site zelf, want het precieze bedrag hangt af van hoe je betaalt.
Wat je gratis krijgt
De gratis versie is bedoeld voor beperkt dagelijks gebruik en eenvoudige vragen. Volgens de hulppagina krijg je per dag 3 Pro Searches (de uitgebreidere zoekopdrachten) en per maand 1 Research-opdracht (de functie voor diepgaand onderzoek). Bestanden uploaden kan in beperkte mate. Afbeeldingen maken en de geavanceerde AI-modellen zitten niet in de gratis versie.
Wat een Perplexity Pro abonnement extra geeft
Met een Perplexity Pro abonnement krijg je ruimere limieten voor Pro Search, Research en het uploaden van bestanden. Daarnaast kun je kiezen tussen de grote AI-modellen. Op de pagina over Pro noemt Perplexity GPT-5.2, Claude Sonnet 4.6 en Gemini 3.1 Pro. Je kunt afbeeldingen maken, documenten en kleine apps laten bouwen, en je krijgt meer bronvermeldingen per antwoord.
Perplexity geeft voor Pro geen vaste aantallen, maar spreekt van limieten "voor gemiddeld gebruik". Ook staat erbij dat de toegang tot de geavanceerde modellen beperkt kan worden in weken met veel drukte.
Max is voor wie Perplexity de hele dag gebruikt. Dat plan geeft de hoogste limieten en eerder toegang tot nieuwe functies. Voor wie AI een paar keer per week gebruikt, is dat plan meer dan nodig.
Wat kost NotebookLM?
NotebookLM (Gemini Notebook) zelf is gratis te gebruiken met een gewoon Google-account. Wil je meer, dan betaal je niet voor NotebookLM los, maar neem je een Google AI-abonnement. Daarin zit dan ook een ruimere versie van NotebookLM. Op de hulppagina over de plannen staan deze limieten (per november 2026):
| Gratis | Google AI Plus | Google AI Pro | Google AI Ultra | |
|---|---|---|---|---|
| Notitieboeken | 100 | 200 | 500 | 500 |
| Bronnen per notitieboek | 50 | 100 | 300 | 500 of 600 |
| Toegang tot Gemini-modellen | basis | basis | hoger | hoogste |
| Watermerk verwijderen | nee | nee | ja | ja |
Ultra heeft twee varianten, met 20 TB of 30 TB opslag; de duurdere krijgt 600 bronnen per notitieboek. Google zet er nadrukkelijk bij dat deze limieten kunnen veranderen.
Een bron mag volgens de veelgestelde vragen van Google maximaal 500.000 woorden bevatten, of 200 MB als je een bestand uploadt. Hoe je van zo'n lang stuk een samenvatting krijgt die klopt, lees je in samenvatting maken met AI.
Wat kost een Google AI-abonnement?
Op de abonnementenpagina van Gemini kost Google AI Plus € 4,99 per maand, Google AI Pro € 21,99 per maand en Google AI Ultra € 99,99 of € 219,99 per maand (prijzen voor Nederland, per november 2026). Je kunt altijd opzeggen.
In zo'n abonnement zit meer dan NotebookLM: ook opslag (400 GB bij Plus, 5 TB bij Pro, 20 of 30 TB bij Ultra) en ruimere toegang tot Gemini zelf. Gebruik je Gemini al of heb je meer opslag nodig, dan krijg je de ruimere NotebookLM er dus bij. Wil je alleen NotebookLM, dan is het voor de meeste mensen te veel. Meer over de AI van Google lees je in wat is Gemini.
Werk je bij een organisatie met Google Workspace, dan kan NotebookLM al in je werkaccount zitten. Dat hangt af van de licentie en van wat de beheerder heeft aangezet.
Wanneer is gratis genoeg?
Voor de meeste mensen die AI vanaf de basis leren gebruiken, is de gratis versie van beide tools een goed begin. Je kunt er veel mee voordat je tegen een grens loopt.
De gratis Perplexity is genoeg als je een paar keer per week iets opzoekt en een betrouwbaar antwoord met bronnen wilt. Bijvoorbeeld als je wilt weten wat de Belastingdienst zegt over de thuiswerkvergoeding, of welke leveranciers van kantoorstoelen in heel Nederland bezorgen. Drie Pro Searches per dag is voor dat soort vragen ruim.
De gratis NotebookLM is genoeg als je af en toe een stapel documenten wilt doorgronden. Met 50 bronnen per notitieboek en 100 notitieboeken kom je ver. Robert, zzp'er in de bouw, zet bijvoorbeeld een aanbesteding met alle bijlagen in één notitieboek en vraagt welke eisen over veiligheid gaan. Dat zijn een stuk of tien bestanden, ver onder de grens.
Twijfel je, begin dan gratis en houd een paar weken bij hoe vaak je tegen een limiet aanloopt. Gebeurt dat nooit, dan heb je je antwoord.
Gebruik beide tools samen. Zoek met Perplexity de bronnen bij elkaar, en zet de beste daarvan in NotebookLM om ze grondig te lezen en te vergelijken.
Wanneer loont betalen?
Een betaald plan wordt interessant als de tool een vast onderdeel van je werk is geworden.
Perplexity Pro loont als je dagelijks onderzoek doet
Gebruik je Perplexity elke dag, bijvoorbeeld voor marktonderzoek, het voorbereiden van klantgesprekken of het bijhouden van je vakgebied, dan zijn 3 Pro Searches per dag en 1 Research-opdracht per maand snel op. Met Pro kun je die functies veel vaker gebruiken.
Een tweede reden is de keuze van het AI-model. In Pro kies je zelf welk model een antwoord schrijft. Dat is handig als je merkt dat het ene model beter schrijft en het andere beter rekent.
De derde reden is privacy. Bij Free en Pro staat het bewaren van je gegevens voor AI-training standaard aan, maar je kunt het uitzetten (daarover meer in het volgende hoofdstuk). Voor een organisatie is Enterprise Pro de veiligere keuze: daar worden gegevens volgens Perplexity nooit voor training gebruikt.
Een Google AI-abonnement loont als je veel bronnen hebt
Loop je in NotebookLM tegen de 50 bronnen per notitieboek aan, of wil je betere antwoorden op lastige vragen over lange stukken, dan helpt Google AI Pro. Je gaat naar 300 bronnen per notitieboek en krijgt ruimere toegang tot de sterkere Gemini-modellen.
Dat is vooral zinvol als je al iets aan de rest van het abonnement hebt. Gebruik je Gmail en Google Drive en zit je opslag vol, of gebruik je Gemini al als chatbot, dan betaal je in één keer voor alles. Voor wie alleen NotebookLM wil, is gratis vaak genoeg.
Betaal je al voor een andere chatbot?
Veel mensen hebben al een abonnement op ChatGPT, Gemini of Copilot. Die kunnen ook op internet zoeken en documenten samenvatten. Kijk dan eerst of je met wat je al hebt uit de voeten kunt, voordat je er een tweede abonnement naast neemt. Wat je bij ChatGPT krijgt, lees je in ChatGPT-abonnement: kosten en welke kies je.
Perplexity en NotebookLM hebben wel elk een eigen sterke kant. Perplexity laat bij elk antwoord de bronnen zien. NotebookLM baseert zijn antwoorden op je eigen documenten en verwijst naar de plek waar het staat. Controleer het antwoord toch altijd: ook met bronnen kan een AI een zin verkeerd lezen. Waarom dat gebeurt, staat in onze uitleg over AI-hallucinaties.
Veilig gebruiken: wat zet je er niet in
Gratis of betaald, je deelt je vragen en documenten met een Amerikaans bedrijf. Daarom is het goed om te weten wat er met je gegevens gebeurt.
Perplexity
Bij de plannen Free, Pro en Max staat de instelling AI data retention standaard aan. Volgens de uitleg van Perplexity over het verzamelen van gegevens betekent dat: je gegevens kunnen gebruikt worden om AI te trainen. Je zet het uit via je accountinstellingen, op de pagina Preferences, met de schakelaar AI data retention. Het uitzetten geldt alleen voor gegevens vanaf dat moment. Wat al verzameld is, wordt niet verwijderd. Bij Enterprise worden gegevens nooit voor training gebruikt.
NotebookLM
Google schrijft in de privacyuitleg van Gemini Notebook dat de inhoud van je notitieboeken niet direct wordt gebruikt om de grote AI-modellen te trainen. De uitzondering is feedback: geef je een duim omhoog of omlaag, dan kan de inhoud die daarbij hoort worden bekeken door mensen van Google. Die feedback wordt los van je account tot drie jaar bewaard. Gebruik je NotebookLM met een werk- of schoolaccount van Google Workspace, dan wordt je inhoud volgens Google niet door mensen bekeken en niet gebruikt om AI te trainen, ook niet als je feedback geeft.
Wat je er dus niet in zet
Ook als een tool belooft niet te trainen op je gegevens, blijft de basisregel staan: zet er niets in wat je niet buiten je organisatie zou mogen delen. Dat zijn persoonsgegevens van klanten, patiënten of collega's, zoals namen met een BSN, medische gegevens of salarissen. Ook vertrouwelijke contracten, offertes van een lopende aanbesteding en interne cijfers die nog niet openbaar zijn, horen er niet in.
Werk je in een organisatie, kijk dan eerst wat er in het AI-beleid staat over welke tools je mag gebruiken. Is er geen beleid, vraag het dan na voordat je werkdocumenten uploadt. Haal namen en herleidbare details weg als je toch een document wilt laten samenvatten.
Meer hierover lees je in Is ChatGPT veilig?, waar we uitleggen wat de AVG betekent voor AI-tools. De regels daar gelden ook voor Perplexity en NotebookLM.
Veelgestelde vragen over Perplexity en NotebookLM
Is Perplexity gratis?
Ja, Perplexity heeft een gratis versie voor eenvoudige vragen, met bronnen bij elk antwoord. Je krijgt per dag 3 Pro Searches en per maand 1 Research-opdracht. Voor meer heb je een betaald plan nodig.
Wat kost een Perplexity Pro abonnement?
Een Perplexity Pro abonnement kost $ 17 per maand als je per jaar betaalt (prijzen per november 2026). Bij maandelijks betalen is het per maand duurder. Het bedrag in euro's zie je bij het afrekenen op de site van Perplexity.
Is NotebookLM gratis?
Ja, NotebookLM (nu Gemini Notebook) is gratis met een Google-account. Je kunt 100 notitieboeken maken met elk maximaal 50 bronnen. Wil je meer, dan heb je een Google AI-abonnement nodig.
Kan ik een los abonnement op NotebookLM nemen?
Nee, op de plannenpagina van Google staat geen los abonnement voor NotebookLM. De ruimere versie zit in de Google AI-abonnementen Plus, Pro en Ultra, samen met extra opslag en meer toegang tot Gemini.
Wat is het verschil tussen Perplexity en NotebookLM?
Perplexity zoekt antwoorden op internet en laat de bronnen zien. NotebookLM werkt alleen met de documenten die jij erin zet. Gebruik Perplexity om informatie te vinden en NotebookLM om je eigen stukken te begrijpen.
Waarom heet NotebookLM nu Gemini Notebook?
Google heeft de tool op 16 juli 2026 hernoemd. Het is dezelfde tool, maar je kunt je notitieboeken nu ook in de Gemini-app openen. Waar je eerder NotebookLM zag, staat nu Gemini Notebook.
Hoe groot mag een document in NotebookLM zijn?
Een bron mag maximaal 500.000 woorden bevatten, of 200 MB als je een bestand uploadt. Er is geen grens aan het aantal pagina's.
Gebruikt Perplexity mijn vragen om AI te trainen?
Bij Free, Pro en Max staat dat standaard aan. Je zet het uit in je accountinstellingen met de schakelaar AI data retention. Bij Enterprise gebeurt het nooit.
Beter onderzoek doen met AI
Of je nu gratis begint of betaalt: een vage vraag aan Perplexity Pro levert een vaag antwoord op, ook met het beste model. Een goed gestelde vraag aan de gratis versie levert vaak precies wat je nodig hebt. Wat je eruit haalt, hangt af van hoe je de opdracht formuleert en of je nakijkt dat de bronnen zeggen wat het antwoord beweert.
Dat leer je in AI Fundament, onze online cursus voor wie AI vanaf de basis goed wil leren gebruiken. Bij dit onderwerp past de module (Onder)zoeken met AI. Daarin doe je onder meer een research-oefening, en op elke opdracht krijg je direct feedback in het Nederlands. Alle opdrachten maak je in het platform, dat zijn eigen AI heeft; een abonnement op Perplexity of ChatGPT is daarvoor niet nodig. AI Fundament is geen abonnement: je betaalt één keer € 39,95 per gebruiker. Wil je eerst kijken hoe het werkt, maak dan een gratis proefaccount aan.
Wil je AI breder in je organisatie invoeren, dan vind je in AI implementeren hoe je dat stap voor stap aanpakt, van het kiezen van tools tot afspraken over veilig gebruik.
Max is medeoprichter van AIcursus.nl en maakte AI Fundament samen met Wijnand Wieling. Hij werkt dagelijks met AI en volgt de ontwikkelingen al sinds de eerste versie van ChatGPT. Hij test nieuwe tools, probeert toepassingen uit en ontdekt wat wel en niet werkt in de praktijk. Wat hij leert, verwerkt hij in de cursus en in de artikelen in de kennisbank.
Meer over ons









