Prompt engineering is het bewust opbouwen en verbeteren van de instructies die je aan AI geeft, zodat je antwoorden krijgt waar je echt iets aan hebt. Je hoeft er niet voor te kunnen programmeren. Het komt neer op duidelijk zeggen wat je wilt, de juiste achtergrond meegeven en het antwoord daarna gericht bijsturen.
Het woord klinkt technisch, en dat schrikt veel mensen af. Toch doe je al aan prompt engineering zodra je ChatGPT of Copilot iets vraagt. Het verschil zit in hoe bewust je het doet. Wie een paar vaste regels volgt, haalt uit dezelfde AI-tool veel meer dan wie zomaar iets intypt. Weet je nog niet precies wat een prompt is? Lees dan eerst die uitleg, en kom daarna hier terug voor de volgende stap.
- Prompt engineering is prompten met een vaste aanpak: doel, context, vorm, voorbeeld en bijsturen.
- Je bouwt een prompt in vier stappen op, van een kale taak tot een complete opdracht.
- Zet nooit zomaar persoonsgegevens in een prompt, en controleer altijd wat AI teruggeeft.
Wat is prompt engineering?
Een prompt is de opdracht die je aan een AI-tool geeft. Engineering betekent hier zoiets als ontwerpen of bouwen. Prompt engineering is dus het ontwerpen van een opdracht, zo dat AI precies begrijpt wat je van hem wilt. Eerst was dat vooral werk voor ontwikkelaars die AI in software inbouwden. Inmiddels heeft iedereen die AI in zijn werk gebruikt er baat bij.
Waarom is dat nodig? Een AI-tool weet niets over jouw situatie. Hij kent je klant niet, je collega’s niet en je doel niet. Wat je niet vertelt, vult hij zelf in, en dan kiest hij het meest gangbare antwoord. Daarom voelen veel AI-antwoorden algemeen aan. Met prompt engineering vul je die gaten zelf, voordat AI dat op de gok doet.
Anthropic, de maker van Claude, beschrijft AI in zijn handleiding voor prompts als een slimme nieuwe collega die jouw werkwijze nog niet kent. Hun test is eenvoudig: laat je prompt lezen door een collega die niets van de opdracht weet. Snapt die niet wat je wilt, dan snapt AI het ook niet. Dat is een goede maatstaf voor elke prompt die je schrijft.
Prompt engineering of gewoon prompten?
Prompten is iets intypen en kijken wat er gebeurt. Prompt engineering is hetzelfde, maar dan met een aanpak. Je bedenkt vooraf wat je wilt bereiken, je bouwt je prompt op met vaste onderdelen, je beoordeelt het antwoord en je stuurt bij. Wat goed werkt, bewaar je, zodat je het de volgende keer weer kunt gebruiken.
Dat klinkt als extra werk, maar het scheelt juist tijd. Een prompt die in één keer goed is, bespaart je drie rondes heen en weer. En een prompt die je bewaart, schrijf je maar één keer.
De 5 regels van prompt engineering
Er bestaan tientallen technieken en frameworks voor prompt engineering. Voor dagelijks werk heb je er weinig van nodig. Deze vijf regels dekken het grootste deel van wat je tegenkomt, in ChatGPT, Copilot, Gemini en Claude.
1Begin met wat je wilt bereiken
Zet de taak vooraan, met een duidelijk werkwoord: schrijf, vat samen, vergelijk, herschrijf, bedenk. Zeg er meteen bij waarvoor je het nodig hebt. “Vat dit rapport samen” is een taak. “Vat dit rapport samen zodat mijn leidinggevende kan beslissen of we doorgaan” is een taak met een doel. Dat doel bepaalt wat AI belangrijk vindt en wat hij weglaat.
2Geef de context die een collega ook nodig heeft
Voor wie is het? Wat is er aan de hand? Wat weet de lezer al? Stel je voor dat je de opdracht aan een nieuwe collega geeft. Alles wat die zou vragen voordat hij begint, zet je in je prompt. Dit is misschien wel de belangrijkste regel van prompt engineering. Wil je weten welke onderdelen een prompt verder kan hebben, zoals een rol of beperkingen? Die staan uitgelegd in de 7 bouwstenen van een sterke prompt.
3Zeg hoe het eruit moet zien
Zonder aanwijzing krijg je lopende tekst van een willekeurige lengte. Zeg daarom welke vorm je wilt: een mail, een tabel, vijf opsommingstekens, een stappenplan. Noem ook de lengte en de toon. Bijvoorbeeld:
Geef het antwoord als tabel met drie kolommen: actie, wie en wanneer. Maximaal tien rijen.
4Laat zien wat je bedoelt
Een voorbeeld zegt vaak meer dan een lange beschrijving. Heb je een mail die precies de goede toon heeft? Plak hem erbij en vraag om een nieuwe mail in dezelfde stijl. Ook OpenAI raadt in zijn handleiding over prompt engineering aan om voorbeelden mee te geven, en dan het liefst een paar verschillende. AI pikt het patroon op: de opbouw, de lengte en de toon.
5Stuur bij in hetzelfde gesprek
Het eerste antwoord is een begin. Zeg wat goed is en wat beter moet: “Korter”, “minder formeel”, “het tweede punt klopt niet, de deadline is vrijdag”. AI onthoudt binnen een gesprek wat je eerder hebt gezegd, dus je hoeft niet opnieuw te beginnen. Twee of drie rondes zijn heel normaal. Controleer daarna wat je krijgt, zeker als er namen, cijfers of data in staan.
Stap voor stap een prompt schrijven
Hoe ziet prompt engineering eruit in de praktijk? We bouwen één prompt op in vier stappen. De situatie: je moet een rapport van twintig pagina’s samenvatten voor je leidinggevende. Zij heeft er vijf minuten voor en moet morgen beslissen of het project doorgaat.
Stap 1
Begin met de kale taak
Zo beginnen de meeste mensen. AI geeft een nette samenvatting, maar weet niet voor wie die is. Het resultaat is te lang en noemt alles even belangrijk.
Vat dit rapport samen.
Stap 2
Voeg het doel en de lezer toe
Nu weet AI waar het om draait. Hij zoekt in het rapport naar wat nodig is voor een beslissing, zoals kosten, risico’s en het advies.
Vat dit rapport samen voor mijn leidinggevende. Zij moet morgen beslissen of we het project voortzetten en heeft er vijf minuten voor.
Stap 3
Bepaal de vorm en de grenzen
Met een vaste vorm krijg je iets wat je direct kunt doorsturen. De beperking voorkomt vakjargon dat je leidinggevende moet opzoeken.
Vat dit rapport samen voor mijn leidinggevende. Zij moet morgen beslissen of we het project voortzetten en heeft er vijf minuten voor. Begin met het advies in één zin. Geef daarna maximaal vijf opsommingstekens met de belangrijkste argumenten. Gebruik geen vakjargon.
Stap 4
Stuur bij en controleer
Het antwoord is goed, maar één punt is vaag. Je vraagt in hetzelfde gesprek om een aanvulling. De paginanummers helpen je om snel te controleren of het klopt.
Maak het tweede punt concreter: welke kosten noemt het rapport? Zet bij elk punt op welke pagina het staat.
Het verschil tussen stap 1 en stap 3 is een paar zinnen. Het verschil in resultaat is een samenvatting die je zelf moet herschrijven, tegenover een samenvatting die je kunt doorsturen. Een betere prompt schrijven gaat bijna altijd zo: je vult zelf aan wat AI anders moet raden.
Vat het document hieronder samen voor [lezer]. Die moet [beslissing of doel] en heeft er weinig tijd voor. Begin met de conclusie in één zin. Geef daarna maximaal vijf opsommingstekens met de belangrijkste punten, met bij elk punt het paginanummer. Gebruik geen vakjargon.
Vul de stukken tussen haken in en plak je document eronder. Werkt hij goed? Bewaar hem dan in een eigen document met prompts.
Weet je niet goed wat je moet meegeven? Vraag AI dan om je eerst drie vragen te stellen voordat hij begint. Zo bedenkt hij zelf welke context nog ontbreekt.
Voor en na: drie prompts uit de praktijk
De regels worden pas echt duidelijk als je ze ziet werken. Hieronder drie gewone werksituaties. Links de prompt die de meeste mensen typen, rechts dezelfde vraag met prompt engineering.
Een mail over een vertraagde levering
Voor
Schrijf een mail aan een klant dat de levering vertraagd is.
Na
Schrijf een mail aan Ingrid, een vaste klant. Haar bestelling komt een week later dan beloofd, omdat onze leverancier te laat is. Bied excuses aan zonder de leverancier de schuld te geven, noem de nieuwe leverdatum van vrijdag 13 november en bied gratis verzending aan. Toon: vriendelijk en zakelijk. Maximaal 120 woorden.
Waarom beter: AI weet nu wie de klant is, wat er misging, wat je wilt aanbieden en hoe lang de mail mag zijn. Het enige wat jij nog doet, is lezen en versturen.
Van aantekeningen naar actiepunten
Voor
Maak hier notulen van.
Na
Hieronder staan mijn aantekeningen van het teamoverleg van vandaag. Maak er een kort verslag van voor collega’s die er niet bij waren. Begin met de drie belangrijkste besluiten. Zet daarna alle actiepunten in een tabel met de kolommen actie, wie en deadline. Staat er bij een actie geen naam of datum? Zet er dan “nog bepalen” bij in plaats van zelf iets in te vullen.
Waarom beter: de lezer en de vorm liggen vast, en de laatste zin voorkomt dat AI zelf namen of data verzint. Dat is prompt engineering in het klein: één zin met veel effect.
Sparren over een presentatie
Voor
Geef tips voor een presentatie over ons nieuwe werkrooster.
Na
Ik geef volgende week een presentatie van tien minuten aan mijn team over een nieuw werkrooster. Een deel van het team is er niet blij mee. Stel me eerst drie vragen over de situatie. Geef daarna een opbouw voor de presentatie en de twee lastigste vragen die ik kan verwachten, met een voorstel voor een antwoord.
Waarom beter: AI denkt nu mee als sparringpartner. Doordat hij eerst vragen stelt, krijg je advies dat past bij jouw team in plaats van algemene presentatietips.
Vier prompts om vandaag te gebruiken
Prompt engineering leer je het snelst door het te doen. Deze vier prompts zijn gemaakt volgens de vijf regels. Kopieer ze, vul de stukken tussen haken in en kijk wat je terugkrijgt. Ze werken in elke AI-tool.
Een lastige mail beantwoorden
Hieronder staat een mail van [afzender]. Schrijf een antwoord waarin ik [wat je wilt zeggen of bereiken]. De toon is [vriendelijk, zakelijk, stevig]. Maximaal 150 woorden. Geef ook een onderwerpregel.
Twee documenten vergelijken
Ik plak hieronder twee versies van [soort document]. Zet in een tabel wat er is veranderd, met de kolommen onderwerp, oude versie en nieuwe versie. Noem daarna de drie veranderingen die voor mij als [jouw rol] het belangrijkst zijn.
Een tekst verbeteren
Lees de tekst hieronder als [doelgroep]. Geef drie concrete verbeterpunten, met bij elk punt een herschreven zin als voorbeeld. Verander niets aan de inhoud en herschrijf niet de hele tekst.
Een plan laten uitdagen
Hieronder staat mijn plan voor [onderwerp]. Kijk er kritisch naar als [rol, bijvoorbeeld een ervaren projectleider]. Noem de drie grootste zwakke plekken en stel bij elke zwakke plek één vraag die ik mezelf moet stellen.
Zie je dat elke prompt hetzelfde patroon volgt? Een taak, de context, een vorm en een grens. Dat patroon is de basis van prompt engineering, en je kunt het op bijna elke klus toepassen. Meer ideeën voor taken waarbij AI helpt, lees je in ons artikel over AI leren gebruiken in je dagelijkse werk.
Veelgemaakte fouten bij prompt engineering
Wie net begint met prompt engineering, maakt vaak dezelfde fouten. Een deel kost alleen tijd. Andere kunnen echt problemen opleveren, vooral als het om gegevens van anderen gaat.
1Persoonsgegevens in je prompt zetten
Een klachtmail met naam, adres en klantnummer even in ChatGPT plakken is snel gedaan. Maar persoonsgegevens vallen onder de AVG, en niet elke AI-tool gaat er op dezelfde manier mee om. Kijk eerst welke afspraken je organisatie heeft over AI-tools. Twijfel je? Vervang namen en nummers dan door [klant] of [ordernummer]. Voor een goed antwoord heeft AI die gegevens bijna nooit nodig.
2Het antwoord niet controleren
AI schrijft vlot en klinkt zeker van zijn zaak, ook als iets niet klopt. Namen, cijfers, data en bronnen kunnen verkeerd zijn. Lees elk antwoord dat je gebruikt dus zelf na. Vraag AI waar het iets vandaan heeft, zoals het paginanummer in stap 4, dan controleer je sneller.
3Alles in één prompt willen
Een rapport samenvatten, er een mail van maken én een planning voorstellen in één opdracht? Dan doet AI alles een beetje. Knip grote klussen op in stappen, een vaste techniek in prompt engineering, en vraag ze na elkaar in hetzelfde gesprek. Zo kun je elk tussenresultaat beoordelen voordat je verder gaat.
4AI laten raden naar je materiaal
“Schrijf een offerte voor ons nieuwe product” levert een verzonnen product op. Plak de informatie erbij die AI nodig heeft: de productbeschrijving, de prijzen, een eerdere offerte als voorbeeld. Hoe meer echt materiaal je meegeeft, hoe minder AI zelf hoeft in te vullen.
5Goede prompts niet bewaren
Je hebt na drie rondes een prompt die precies doet wat je wilt. Een week later begin je weer bij nul. Zonde. Goede prompts bewaren hoort bij prompt engineering. Zet prompts die werken in een eigen document, met de stukken die verschillen tussen haken. Veel AI-tools hebben ook een plek voor vaste instructies, zodat je die niet steeds hoeft te herhalen.
Veelgestelde vragen over prompt engineering
Moet je kunnen programmeren voor prompt engineering?
Nee. Prompt engineering voor dagelijks werk is schrijven in gewone taal. Kun je een duidelijke mail typen, dan kun je het leren. Programmeren komt pas om de hoek kijken als je AI in eigen software wilt inbouwen.
Wat is het verschil tussen prompt engineering en prompten?
Prompten is een opdracht aan AI geven. Prompt engineering is dat doen met een vaste aanpak: je bouwt je prompt bewust op, beoordeelt het antwoord, stuurt bij en bewaart wat werkt.
Werkt prompt engineering ook in Copilot, Gemini en Claude?
Ja. De regels van prompt engineering in dit artikel werken in elke AI-tool. De tools verschillen vooral in hun extra functies, zoals werken met je mail of je bestanden. Welke tool bij jou past, lees je in onze vergelijking van de beste AI-assistent.
Mag ik klantgegevens in een prompt zetten?
Liever niet, tenzij je organisatie daar duidelijke afspraken over heeft. Persoonsgegevens vallen onder de AVG. Vervang namen en nummers door een omschrijving zoals [klant]. Voor de meeste taken heeft AI die gegevens niet nodig.
Is prompt engineer een echt beroep?
Ja, de functie bestaat, vooral bij bedrijven die AI in hun eigen producten verwerken. Voor de meeste mensen is prompt engineering geen beroep maar een vaardigheid, net als goed kunnen mailen of presenteren.
Wat kost het om prompt engineering te leren?
Zelf oefenen kan gratis, met de gratis versie van een AI-tool. Wil je het stap voor stap leren, met praktijkopdrachten en directe feedback, dan kost AI Fundament € 39,95, eenmalig en inclusief btw. Een eigen betaald AI-abonnement heb je daarvoor niet nodig.
Telt een cursus prompt engineering mee voor AI-geletterdheid?
Het kan bijdragen. Artikel 4 van de EU AI Act vraagt organisaties om maatregelen te nemen die de AI-geletterdheid van medewerkers ondersteunen. Een cursus helpt bij de vaardigheden, en een certificaat van deelname kan deel zijn van je vastlegging. Eén cursus betekent niet automatisch dat een organisatie aan alle verplichtingen voldoet.
Prompt engineering leren in de praktijk
Over prompt engineering lezen is een begin. Echt goed word je door de regels toe te passen op je eigen werk, en te horen wat beter kan. Daarvoor is AI Fundament gemaakt, de online AI-cursus van AIcursus.nl.
Module 2, “Prompts: de taal van AI”, gaat helemaal over prompts schrijven en prompt engineering. Je oefent met SloepSelect, een fictief bedrijf dat elektrische sloepen verhuurt, met realistische situaties zoals een klachtmail of een verslag. Op elke opdracht krijg je direct feedback: wat goed gaat en wat beter kan. De AI zit in het leerplatform zelf, dus je hebt geen eigen AI-abonnement nodig.
De werkwijze die je leert, gebruik je daarna in elke AI-tool. Ook als er volgend jaar een nieuwe tool bij komt.
Max is medeoprichter van AIcursus.nl en maakte AI Fundament samen met Wijnand Wieling. Hij werkt dagelijks met AI en volgt de ontwikkelingen al sinds de eerste versie van ChatGPT. Hij test nieuwe tools, probeert toepassingen uit en ontdekt wat wel en niet werkt in de praktijk. Wat hij leert, verwerkt hij in de cursus en in de artikelen in de kennisbank.
Meer over ons
