Werken met AI betekent dat je AI-tools zoals ChatGPT, Copilot, Claude of Gemini inzet bij je dagelijkse taken: om teksten te schrijven, documenten samen te vatten, vergaderingen voor te bereiden, informatie uit te zoeken en mee te denken over plannen. Op deze pagina vind je alles over dit onderwerp bij elkaar: wat het oplevert, welke taken zich ervoor lenen, hoe het per beroep en sector verschilt en welke vaardigheden je nodig hebt. Bij elk onderdeel verwijzen we naar een uitgebreide gids.
AI is in korte tijd een gewoon onderdeel van veel banen geworden. Sommige mensen gebruiken het al dagelijks, anderen hebben het een paar keer geprobeerd en weten niet goed hoe ze verder moeten. Het goede nieuws is dat werken met AI geen technische kennis vraagt. Wat je wel nodig hebt, is een vaste aanpak: weten waar AI helpt, hoe je het een goede opdracht geeft en hoe je het resultaat beoordeelt. Deze gids helpt je daarbij op weg.
- Werken met AI draait om taken die je toch al doet: schrijven, samenvatten, uitzoeken, voorbereiden en meedenken.
- Je haalt het meeste uit AI met duidelijke opdrachten, een kritische blik op de antwoorden en zorgvuldig omgaan met gegevens.
- AI verandert veel banen, maar het oordeel, de verantwoordelijkheid en de kennis van je vak blijven bij jou.
Wat betekent werken met AI?
Werken met AI is iets anders dan AI bouwen. Wie AI bouwt, is programmeur of onderzoeker. Wie AI gebruikt, zet bestaande AI-tools in als hulpmiddel bij zijn eigen vak, of dat nu marketing, zorg, onderwijs, HR of administratie is. Voor dat laatste heb je dus geen technische achtergrond nodig.
In de praktijk behandel je een AI-assistent als een slimme collega die altijd beschikbaar is, maar niets van jouw situatie weet. Je vertelt wat je nodig hebt, met de achtergrond die erbij hoort. Vervolgens maakt de AI een eerste versie, een samenvatting of een lijst met ideeën. Daarna beoordeel jij het resultaat, stuur je bij en maak je het af. Zo combineer je de snelheid van AI met je eigen kennis en oordeel.
Wat levert werken met AI op?
Het eerste waar mensen aan denken, is tijd. Een mail, verslag of samenvatting is met AI vaak veel sneller klaar. Toch merkt wie AI langer gebruikt, dat de waarde breder is. AI helpt je beginnen als je vastzit, bekijkt een plan van een andere kant, legt een ingewikkeld onderwerp in gewone taal uit en maakt teksten helderder.
Voor veel mensen voelt werken met AI daardoor niet alleen sneller, maar ook lichter. Het zware of saaie deel van een taak wordt kleiner. Bovendien blijft er meer ruimte over voor wat echt aandacht vraagt: het gesprek met een klant, de afweging bij een beslissing, het creatieve deel van een project.
Welke taken lenen zich voor AI?
AI is niet overal even goed in. Je haalt daarom er het meeste uit bij taken die vaak terugkomen, veel tijd kosten en waarvan je zelf goed kunt beoordelen of het resultaat klopt.
| Taak | Wat AI voor je doet |
|---|---|
| Mails en berichten | Een eerste versie in de juiste toon, of een lastige mail beter formuleren |
| Verslagen en notulen | Aantekeningen of een transcript uitwerken tot een helder verslag |
| Samenvatten | De hoofdpunten uit een rapport, beleidsstuk of lange mailwisseling halen |
| Voorbereiden | Een gesprek, presentatie of vergadering voorbereiden, met vragen en opbouw |
| Uitzoeken | Een onderwerp verkennen en informatie ordenen, met bronnen om na te lopen |
| Meedenken | Ideeën bedenken, opties vergelijken of een plan laten uitdagen |
Minder geschikt zijn taken waarbij fouten grote gevolgen hebben en je het resultaat niet goed kunt controleren. Hetzelfde geldt voor taken met gevoelige gegevens in een tool die daar niet voor is goedgekeurd. Daar kan AI nog steeds helpen, maar dan met extra zorg en duidelijke afspraken.
Zo gebruik je AI op het werk
De manier waarop je AI een opdracht geeft, bepaalt grotendeels wat je terugkrijgt. Een paar woorden levert een algemeen antwoord op. Een opdracht met context levert daarentegen iets op waar je echt mee verder kunt. Vertel daarom wie je bent, wat je nodig hebt, voor wie het is en in welke vorm.
Een vergadering voorbereiden
Ik ben [functie] en heb morgen een overleg met [wie] over [onderwerp]. Mijn doel is [wat je wilt bereiken]. Zet de drie belangrijkste punten op een rij, met per punt een vraag die ik kan stellen en een mogelijk bezwaar dat ik kan verwachten.
Een rapport samenvatten
Vat dit rapport samen voor [doelgroep] in maximaal vijf punten. Begin met de belangrijkste conclusie en zet onderaan wat er van ons wordt verwacht.
[plak hier de tekst, zonder persoonsgegevens]
Een plan laten uitdagen
Hier is mijn plan voor [onderwerp]. Speel advocaat van de duivel: wat zijn de drie zwakste punten, en welke vragen zal mijn leidinggevende stellen?
[plak hier het plan]
Stuur vervolgens bij in hetzelfde gesprek: korter, formeler, met een voorbeeld erbij. Dat bijsturen hoort er namelijk gewoon bij. Wil je je opdrachten verder verbeteren, lees dan onze pagina over prompten.
Bewaar opdrachten die goed werken in een eigen document. Zo bouw je een persoonlijke verzameling op die je steeds opnieuw kunt gebruiken en aanpassen.
De complete gids voor professionals
Wil je weten hoe je AI stap voor stap een vaste plek geeft in je dag? In onze gids hoe gebruik je AI op het werk lees je de principes achter een goede aanpak, met praktijkvoorbeelden per taak en de grootste fouten die beginners maken.
Een dag met AI: een voorbeeld
Hoe dat er in de praktijk uitziet, laat het voorbeeld van Sanne zien, beleidsmedewerker bij een gemeente. Ze begint haar dag met een lange mailwisseling over een nieuw project. Die laat ze door Copilot samenvatten tot de punten waar zij iets mee moet. Zo weet ze snel waar het staat, zonder alle mails door te lezen.
Daarna bereidt ze een overleg met een externe partij voor. Ze vertelt de AI wat haar doel is en wie er aan tafel zitten. Vervolgens vraagt ze om drie vragen die ze kan stellen en twee bezwaren die ze kan verwachten. Niet alles is bruikbaar, maar toch had ze twee van de suggesties zelf niet bedacht.
Na het overleg maakt ze van haar aantekeningen een kort verslag. De AI schrijft een eerste versie, die zij aanvult met wat er tussen de regels werd gezegd en wat ze zelf belangrijk vindt. Aan het eind van de dag laat ze een conceptnotitie kritisch nalezen: waar is de redenering zwak, en wat zal een wethouder vragen?
Wat opvalt: Sanne laat AI nergens het laatste woord. Ze gebruikt het om sneller te beginnen, beter voorbereid te zijn en scherper te schrijven. Haar eigen kennis en oordeel bepalen wat er uiteindelijk wordt verstuurd. Persoonsgegevens van inwoners zet ze bovendien nooit in een AI-tool. Zo ziet werken met AI er op zijn best uit.
Slimmer werken met AI
Sanne gebruikt AI niet voor alles, maar juist voor de taken waar het het meeste verschil maakt. Hoe je die taken in je eigen week vindt en er een vaste gewoonte van maakt, lees je in onze blog over slimmer werken met AI. Daarin staan vier pijlers en een startplan voor je eerste weken.
AI voor managers
Voor leidinggevenden heeft AI twee kanten. Je kunt het zelf gebruiken, bijvoorbeeld om rapporten samen te vatten, vergaderingen voor te bereiden, beslissingen van verschillende kanten te bekijken of moeilijke gesprekken voor te bereiden. Daarnaast ben je verantwoordelijk voor hoe je team met AI omgaat: welke tools er worden gebruikt, welke afspraken er gelden en of medewerkers de kennis hebben die ze nodig hebben.
Dat vraagt dat je zelf genoeg van AI weet om richting te geven en de kwaliteit te bewaken. Je hoeft dus geen expert te zijn, maar je moet wel snappen wat je team doet en waar het mis kan gaan. Welke toepassingen voor managers het meest opleveren en welke valkuilen je voorkomt, lees je in onze blog over AI voor managers. Hoe je AI in je hele organisatie goed invoert, lees je op onze pagina over AI implementeren.
Werken met AI in je team
AI gebruiken gaat het best als je het niet alleen doet. Teams die ervaringen delen, leren sneller: wat bij de een goed gaat, kan een ander morgen ook gebruiken. Maak het daarom een vast onderwerp in het teamoverleg. Deel opdrachten die goed werken, bespreek waar het misging en spreek samen af wat wel en niet in een AI-tool mag.
Een gedeelde verzameling met goede opdrachten voor terugkerende taken helpt nieuwe collega's op weg. Denk bijvoorbeeld aan verslagen, klantmails of voorbereidingen. Zo'n verzameling zorgt ook voor een vergelijkbare kwaliteit. Op die manier wordt werken met AI iets van het hele team, in plaats van iets wat een paar enthousiastelingen doen.
Werken met AI per sector
De basis van werken met AI is overal hetzelfde, maar de toepassingen en de aandachtspunten verschillen per sector. Voor vier sectoren hebben we een eigen gids geschreven, met voorbeelden per beroep.
AI in de zorg
In de zorg helpt AI bij het uitwerken van verslagen, het samenvatten van richtlijnen en het opstellen van begrijpelijke uitleg voor patiënten. Juist hier is zorgvuldigheid met gegevens extra belangrijk, want patiëntgegevens horen niet in een algemene AI-tool. Welke toepassingen er al zijn en wat wel en niet mag, lees je in onze gids over AI in de zorg.
AI in het onderwijs
Docenten gebruiken AI om lesmateriaal voor te bereiden, opdrachten te variëren en feedback te structureren. Tegelijk vraagt AI om nieuwe afspraken met leerlingen en studenten over wat wel en niet mag. Voorbeelden voor leraren en tips voor die afspraken staan in onze gids over AI in het onderwijs.
AI in HR en recruitment
In HR helpt AI bij vacatureteksten, onboardingmateriaal en het begrijpelijk maken van beleid. Bij beslissingen over mensen, zoals het selecteren van sollicitanten, gelden echter extra regels en is menselijk toezicht essentieel. Wat kan en wat niet, lees je in onze gids over AI in HR en recruitment.
AI in de bouw
In de bouw en techniek gebruiken mensen AI voor het opstellen van offertes en rapportages, het doorzoeken van voorschriften en het voorbereiden van overleg op de bouwplaats. Toepassingen, voorbeelden en aandachtspunten vind je in onze gids over AI in de bouw.
Verandert AI je baan?
Een vraag die veel mensen bezighoudt, is wat AI betekent voor hun baan. Het eerlijke antwoord is dat AI veel banen verandert, omdat veel taken anders gaan. Taken die vooral bestaan uit het verwerken en opstellen van tekst, gaan anders. Dat betekent niet automatisch dat banen verdwijnen, maar wel dat de inhoud van veel functies verschuift.
Wat daarbij opvalt: mensen die AI goed leren gebruiken, staan sterker. Ze besteden minder tijd aan routinetaken en meer aan de taken waar hun kennis, ervaring en menselijke vaardigheden het verschil maken. Welke beroepen het meest veranderen en wat onderzoek daarover zegt, lees je in onze blog welke banen verdwijnen door AI.
Welke vaardigheden heb je nodig?
Hiervoor heb je geen programmeerkennis nodig. Wel helpen een paar vaardigheden die je kunt leren:
- Goede opdrachten geven: helder vertellen wat je nodig hebt, met de juiste achtergrond.
- Kritisch beoordelen: nagaan of een antwoord klopt, compleet is en past bij je situatie.
- Bijsturen: gericht aangeven wat er beter moet, in plaats van opnieuw te beginnen.
- Zorgvuldig omgaan met gegevens: weten wat wel en niet in een AI-tool mag.
- Je eigen vakkennis inzetten: AI maakt een eerste versie, jij weet wat goed is.
Welke vaardigheden het belangrijkst zijn en hoe je ze stap voor stap leert, lees je in onze blog over AI-vaardigheden. Samen vormen die vaardigheden wat de AI Act AI-geletterdheid noemt. Wat dat inhoudt, ook voor organisaties, lees je op onze pagina over AI-geletterdheid. Wil je eerst meer weten over wat AI is en hoe het in elkaar zit, lees dan onze pagina over kunstmatige intelligentie.
Veilig werken met AI
Werken met AI vraagt om een paar vaste gewoonten. Zet geen persoonsgegevens of vertrouwelijke informatie in een tool die daar niet voor is goedgekeurd. Dat dit geen theoretisch risico is, bleek toen de Autoriteit Persoonsgegevens waarschuwde nadat medewerkers van een huisartsenpraktijk patiëntgegevens in een AI-chatbot hadden gezet.
Controleer daarnaast altijd wat je terugkrijgt, zeker feiten, namen en cijfers. AI kan namelijk dingen verzinnen die overtuigend klinken. Gebruik verder de tools die je organisatie heeft goedgekeurd, en houd je aan de afspraken die er zijn. Wees ten slotte open over het gebruik van AI als dat ertoe doet, bijvoorbeeld bij teksten die je onder je eigen naam verstuurt.
Veelgemaakte fouten bij werken met AI
1AI gebruiken als zoekmachine
Wie een paar losse woorden typt, krijgt een algemeen antwoord. AI geeft betere antwoorden op een volledige opdracht met context.
2Het eerste antwoord overnemen
Het eerste antwoord is een startpunt. Stuur daarom bij tot het resultaat past bij wat je nodig hebt.
3Niet controleren
AI kan zich vergissen. Controleer dus feiten, cijfers en bronnen voordat je iets gebruikt of deelt.
4Gevoelige gegevens invoeren
Zet geen persoonsgegevens of vertrouwelijke informatie in een AI-tool zonder goede afspraken.
5Alleen af en toe iets proberen
Wie AI alleen gebruikt als het toevallig uitkomt, blijft hangen bij de basis. Geef AI daarom een vaste plek in je week.
Veelgestelde vragen over werken met AI
Wat is werken met AI?
Werken met AI betekent dat je AI-tools zoals ChatGPT, Copilot, Claude of Gemini inzet bij je dagelijkse taken, bijvoorbeeld om teksten te schrijven, documenten samen te vatten, vergaderingen voor te bereiden of mee te denken over plannen.
Heb ik technische kennis nodig om met AI te werken?
Nee, want AI-tools begrijpen gewone taal. Als je een mail kunt schrijven, kun je ook een AI-tool gebruiken. Wel helpt het om te leren hoe je goede opdrachten geeft en de antwoorden beoordeelt.
Welke AI-tool is het beste voor op het werk?
Dat hangt af van je taken en de software die je organisatie gebruikt. Gebruik je Microsoft 365, dan ligt Copilot voor de hand; bij Google Workspace is dat Gemini. ChatGPT en Claude zijn sterke brede opties. Lees ook onze vergelijking van de beste AI-assistent.
Mag ik AI gebruiken voor mijn baan?
Dat hangt af van de afspraken in je organisatie. Gebruik de tools die je werkgever heeft goedgekeurd, en zet geen persoonsgegevens of vertrouwelijke informatie in een tool zonder duidelijke afspraken. Weet je niet wat er geldt, vraag het dan na.
Neemt AI mijn baan over?
AI verandert veel banen, vooral de taken die bestaan uit het verwerken en opstellen van tekst. Het oordeel, de verantwoordelijkheid en de vakkennis blijven echter bij mensen. Wie AI goed leert gebruiken, staat sterker.
Hoe begin ik met werken met AI?
Kies één AI-tool en een taak die je deze week toch moet doen, zoals een mail of een samenvatting. Geef een duidelijke opdracht, beoordeel het resultaat en stuur bij. Herhaal dat vervolgens een paar keer per week. Lees ook onze gids over AI leren.
Hoe zorg ik dat AI-antwoorden kloppen?
Controleer feiten, namen, cijfers en bronnen altijd zelf, zeker als je iets met anderen deelt. Vraag de AI bovendien om aan te geven waar hij onzeker over is, en gebruik een tool met bronvermelding als je iets uitzoekt.
Kan ik leren werken met AI met een cursus?
Ja. Een cursus met praktijkopdrachten en feedback helpt je sneller een vaste aanpak op te bouwen dan losse tips. Kies wel een cursus die vaardigheden leert die in elke AI-tool bruikbaar zijn.
Leren werken met AI
AI leer je het best door het te doen, met een vaste aanpak en feedback op wat beter kan. Daarvoor hebben we AI Fundament gemaakt, de online AI-cursus van AIcursus.nl. In acht modules leer je hoe je AI duidelijke opdrachten geeft, de antwoorden kritisch beoordeelt en AI toepast bij schrijven, samenvatten, onderzoeken, data en meer, in elke AI-tool.
Elke module begint met uitleg. Daarna zie je hoe het in de praktijk gaat en ga je zelf aan de slag met een praktijkopdracht, met directe feedback. Je oefent met SloepSelect, een fictief bedrijf dat elektrische sloepen verhuurt. De AI zit in het leerplatform zelf, dus je hebt geen eigen AI-abonnement nodig. Na afronding krijg je een certificaat van deelname.
AI Fundament kost € 39,95, eenmalig en inclusief btw, met levenslange toegang. Wil je je hele team AI leren gebruiken? Kijk dan bij AI-training voor werkgevers.
Max is medeoprichter van AIcursus.nl en maakte AI Fundament samen met Wijnand Wieling. Hij werkt dagelijks met AI en volgt de ontwikkelingen al sinds de eerste versie van ChatGPT. Hij test nieuwe tools, probeert toepassingen uit en ontdekt wat wel en niet werkt in de praktijk. Wat hij leert, verwerkt hij in de cursus en in de artikelen in de kennisbank.
Meer over ons
